Jak zatrudnić studenta z zagranicy?

Z raportu Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że na polskich uczelniach wyższych w roku akademickim 2019/2020 kształciło się około 80 tysięcy obcokrajowców.

Polskie prawo znacznie ułatwia zatrudnienie obcokrajowców, którzy posiadają status studenta. Powoduje to, że na polskim rynku pracy cudzoziemiec-student jest bardzo pożądany.

Zatrudnienie studenta z UE

Obywatel UE ma takie samo prawo do pracy podczas studiów w Polsce jak obywatele Polski. Nie jest wymagane zezwolenie na pracę. Zatem pracodawca nie musi przechodzić długiej i skomplikowanej procedury uzyskiwania dokumentów uprawniających cudzoziemca do podjęcia pracy w Polsce [zob. jak zatrudnić cudzoziemca].

Obywatele UE mają prawo do swobodnego pobytu i pracy na terenie Polski.

Po zarejestrowaniu pobytu w Polsce urząd wydaje obywatelom UE zaświadczenie. Pracownik powinien przekazać kopię tego dokumentu pracodawcy.

Zatrudnienie studenta spoza UE

Co do zasady, aby legalnie zatrudnić cudzoziemca spoza UE, należy uzyskać zezwolenie na pracę. Od tej reguły istnieją pewne wyjątki.

Na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, z tego obowiązku zostali zwolnieni cudzoziemcy, którzy posiadają status:

• studenta stacjonarnych studiów wyższych polskiej uczelni

lub

• uczestnika stacjonarnych studiów doktoranckich na polskiej uczelni,
• absolwenta polskich stacjonarnych studiów wyższych polskiej uczelni

lub

• absolwenta stacjonarnych studiów doktoranckich na polskiej uczelni, w instytutach naukowych Polskiej Akademii Nauk lub instytutach badawczych działających na podstawie przepisów o instytutach badawczych,
• absolwenta polskich szkół ponadgimnajalnych, w tym szkół policealnych.

Z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę zwolnieni są studenci/absolwenci stacjonarnych studiów wyższych wszystkich uczelni, bez znaczenia czy jest to publiczna czy niepubliczna placówka.

Należy pamiętać, że cudzoziemcy będący studentami niestacjonarnych studiów wyższych lub absolwentami niestacjonarnych studiów wyższych (np. studenci zaoczni), nie są zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Pracodawca ma obowiązek uzyskania dla nich zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy.

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca w celu zatrudnienia cudzoziemca, który posiada status studenta w trybie stacjonarnym powinien uzyskać od kandydata na pracownika następujące dokumenty:

• aktualne zaświadczenie z uczelni potwierdzające kontynuację studiów,
• kopię legitymacji studenckiej.

Zatrudnienie bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę jest możliwe wyłącznie w okresie posiadania przez cudzoziemca statusu studenta studiów stacjonarnych.

W przypadku zatrudnienia obcokrajowca, który jest absolwentem stacjonarnych studiów wyższych na polskiej uczelni, pracodawca powinien otrzymać od przyszłego pracownika kopię dyplomu ukończenia studiów wyższych.

Ponadto pracodawca musi upewnić się, że cudzoziemiec przebywa w Polsce legalnie. Pracownik powinien posiadać jeden z poniżej wymienionych dokumentów:

• zezwolenie na pobyt czasowy,
• aktualną wizę,
• paszport biometryczny i niewykorzystany okres pobytu w ramach ruchu bezwizowego.

Cudzoziemca można zatrudnić również w przypadku, gdy powyższy dokument wygasł podczas pobytu w Polsce, ale tylko wtedy gdy cudzoziemiec złożył wniosek o pobyt czasowy jeszcze w okresie legalnego pobytu.

Po złożeniu wniosku na pobyt czasowy w okresie legalnego pobytu (czyli w okresie obowiązywania wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy albo w okresie pobytu w ramach ruchu bezwizowego) oraz pod warunkiem złożenia do akt sprawy niezbędnych dokumentów, cudzoziemiec otrzymuje odpowiednią pieczątkę w paszporcie.

Pieczątka w paszporcie potwierdza złożenie wniosku w terminie legalnego pobytu. Umożliwia cudzoziemcowi pobyt oraz wykonywania pracy na terenie RP do czasu wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Pobyt po złożeniu wniosku w terminie jest legalny, a obcokrajowiec może zostać zatrudniony (USTAWA z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach).

Cudzoziemcy często czekają miesiące lub lata na uzyskanie decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy. W celu potwierdzenia legalności pobytu umożliwiającej zatrudnienie cudzoziemca, który nie posiada ważnej wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy, pracodawca powinien uzyskać od pracownika aktualne zaświadczenie z urzędu wojewódzkiego o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Takie zaświadczenie pozwoli uniknąć zatrudnienia obcokrajowca, który przebywa w Polsce nielegalnie.

Konsekwencje dla pracodawcy w przypadku
niedopełnienia obowiązków

Jeżeli cudzoziemiec nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (np. student zaoczny), a pracodawca zatrudni go bez wcześniejszego uzyskania zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy, to podmiotowi zatrudniającemu grozi kara grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.

Jeżeli podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi zostanie w ciągu dwóch lat ponownie skazany za nielegalne zatrudnienie obcokrajowca, będzie to stanowiło przesłankę do odmowy wydania na rzecz skazanego pracodawcy:

•  zezwolenia na pracę,
• oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi,
• zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Ponadto w przypadku zatrudnienia cudzoziemca, który przebywa w Polsce nielegalnie, tzn. nie posiada ważnego tytułu (np. wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy), który uprawnia go do pobytu na terenie RP, podmiot zatrudniający podlega:

• karze grzywny do 10.000 zł,
• ograniczenia wolności lub
• pozbawienia wolności do lat 3.

Na wypadek kontroli Straży Granicznej lub Państwowej Inspekcji Pracy, pracodawca ma obowiązek wykazać, że cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę oraz przebywa w Polsce legalnie.

Wobec powyższego bardzo ważne jest, aby w dokumentach kadrowych posiadać kopie aktualnych dokumentów, potwierdzających legalność pobytu pracownika-cudzoziemca oraz posiadanie przez niego statusu studenta lub absolwenta stacjonarnych studiów wyższych czy szkoły ponadgimnazjalnej.

Wykonywanie działalności gospodarczej
przez cudzoziemców-studentów

Ponadto, zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcy którzy posiadają zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na stacjonarnych studiach wyższych, mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele Polski, bez konieczności uzyskiwania dodatkowego zezwolenia na pracę.

Obcokrajowcy posiadający takie zezwolenie mogą na przykład:

• otworzyć i prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą, a w konsekwencji świadczyć usługi w ramach współpracy B2B,
• zasiadać w organach spółek prawa handlowego bez ograniczeń czasowych,
• występować w charakterze wspólników w spółkach osobowych, bez ograniczeń czasowych.

Cudzoziemiec-student na polskim rynku pracy

Polski rynek pracy potrzebuje coraz większej ilości pracowników. W tej sytuacji zatrudnienie cudzoziemca posiadającego status studenta lub absolwenta, może rozwiązać problem braków kadrowych firm. Formalności związane z podjęciem pracy przez niektórych cudzoziemców po spełnieniu wymagań, które opisaliśmy powyżej są porównywalne z zatrudnieniem obywatela polskiego.

Zapraszamy do skorzystania z pomocy naszej kancelarii. Zespół doświadczonych prawników wesprze pracodawcę we wszelkich sprawach związanych z zatrudnieniem obcokrajowców. Korzystając z usług naszej kancelarii, pracodawca zyskuje pewność, że proces zatrudniania pracownika z zagranicy przebiegnie zgodnie z przepisami prawa.

przygotowali:
Dawid Stępniewski
młodszy prawnik

Piotr Sawicki
adwokat

***

Obowiązki podatkowe pracodawcy związane z zatrudnieniem cudzoziemca

Zatrudnianie cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokonywanie rozliczeń podatkowych pracowników z zagranicy nie należą do rzeczy prostych.

Obcokrajowcy, którzy pracują na terenie RP, również podlegają polskiemu prawu podatkowemu. Może wiązać się to z dodatkowymi obowiązkami nałożonymi na płatników (pracodawców).

Obowiązki te są zróżnicowane oraz mogą zależeć od formy zatrudnienia (rodzaju umowy) czy okresu pracy na terenie Polski … [Czytaj dalej…]